Праект "Школа-тэрыторыя здароўя"

Каб зрабіць дзіця разумным і разважлівым, зрабіце яго дужым і здаровым.

Ж.-Ж. Русо

Дэвіз праекту: Здароўе - галоўны шлях да поспеху! Не забывайся і памятай пра гэта!

Аналітычны матэрыял па ацэнцы стану здароўя навучэнцаў

«ШКОЛА, ЯКАЯ САДЗЕЙНІЧАЕ ЎМАЦАВАННЮ ЗДАРОЎЯ»

1.АГУЛЬНЫЯ СТАНОВІШЧА  

Не існуе адзінага азначэння здароўя. Аднак здароўе можна ахарактарызаваць як "стан поўнага фізічнага, душэўнага і сацыяльнага дабрабыту, а не проста адсутнасць хвароб або фізічных дэфектаў".

Выява і ўмовы жыцця з'яўляюцца двума важнымі фактарамі, якія ўплываюць на здароўе. Лад жыцця ўключае ў сябе паводніцкія звычкі (харчовыя звычкі, фізічная актыўнасць, ужыванне псіхаактыўных рэчываў, сэксуальныя паводзіны). Людзі, як правіла, самі выбіраюць свой лад жыцця. Умовы жыцця вызначаюцца навакольным асяроддзем і грамадствам, у якім людзі жывуць і працуюць. Умовы жыцця змяніць цяжка, але можна паспрабаваць палепшыць. Лад жыцця і ўмовы жыцця ўзаемазвязаны. Узаемадзеянне людзей з навакольным асяроддзем уплывае на здароўе. Стан здароўя залежыць ад асабістых паводзін, якасці сацыяльных адносін, навакольнага асяроддзя і ўмоў жыцця.

Такія ўстановы адукацыі як школа павінны садзейнічаць умацаванню здароўя навучэнцаў, садзейнічаць фарміраванню ўстановак і матывацыі на захаванне здароўя. Што значыць садзейнічанне ўмацаванню здароўя ва ўмовах школы?

Садзейнічанне ўмацаванню здароўя ва ўмовах школы - гэта «любая дзейнасць, накіраваная на паляпшэнне і захаванне здароўя ўсёй школьнай супольнасці», гэта ўсе дзеянні па стварэнні здаровага школьнага асяроддзя, школьнай стратэгіі і навучальнага плана.

Школа, якая садзейнічае ўмацаванню здароўя, мае агульнашкольны падыход да здароўя, імкнецца да здароўя і дабрабыту ўсіх удзельнікаў адукацыйнага працэсу з дапамогай сістэмнага і комплекснага падыходу і мае школьны план або стратэгію. Яна арыентавана на канкрэтныя дзеянні; школьная супольнасць, якая ўключае вучняў, выкладчыкаў, ня выкладчыцкі склад і бацькоў, прымае актыўны ўдзел у працэсе прыняцця рашэнняў і ажыццяўлення дзейнасці. Яна таксама накіравана на нарошчванне патэнцыялу па развіццю ведаў, навыкаў і зацікаўленасці ўсіх членаў школьнай супольнасці ва ўмацаванні здароўя, фарміраванні ўстановак і матывацыі на захаванне здароўя.        

Здароўе школьніка ўяўляе сабой крытэрый якасці сучаснай адукацыі.

У сувязі з пагаршэннем стану здароўя дзяцей ахова і ўмацаванне здароўя дзяцей і падлеткаў з'яўляецца адным з асноўных напрамкаў у дзейнасці школы.

Прычынамі пагаршэння стану здароўя дзяцей з'яўляюцца: 

• неадпаведнасць сістэмы навучання дзяцей гігіенічным нарматывам;
• перагрузка навучальных праграм;
• пагаршэнне экалагічнай абстаноўкі;
• недастатковае ці незбалансаванае харчаванне;
• стрэсавыя ўздзеянні;
• распаўсюджванне нездаровых звычак. 

Неабходна арганізаваць адукацыйны працэс у школе з улікам псіхалагічнага камфорту і каштоўнасці кожнай індывідуальнай асобы, індывідуальных псіхафізічных асаблівасцей вучняў, прадаставіць магчымасць для творчай дзейнасці і самарэалізацыі асобы. Неабходна ўключыць разам з педагагічнай - медыка-прафілактычную дзейнасць. Калі ўсё гэта будзе ўлічана, то будзе захавана здароўе навучэнцаў, сфарміраваны ўстаноўкі і матывацыя на захаванне здароўя і пазітыўнае стаўленне да здаровага ладу жыцця.

Чаму гэта так актуальна? Адукацыя і здароўе цесна звязана:

• у здаровых дзяцей вышэйшая верагоднасць таго, што яны будуць больш паспяхова вучыцца і часцей наведваць школу;
• у дзяцей, якія наведваюць школу, больш магчымасцей мець добрае здароўе;
• навучэнцы, якія любяць сваю школу і прывязаны да школы і значных дарослых, радзей практыкуюць паводзіны высокай ступені рызыкі і часцей за дамагаюцца поспехаў у адукацыі;
• адукацыя гуляе важную ролю ў эканамічным дабрабыце і якасці здароўя на пазнейшых этапах жыцця;
• садзейнічанне здароўю школьнага персаналу можа садзейнічаць большаму задавальненню ад работы і скарачэнню колькасці прагулаў;
• актыўнае садзейнічанне здароўю супрацоўнікаў школы будзе садзейнічаць таму, што яны стануць узорамі для пераймання ў школе. 

Такім чынам, садзейнічанне ўмацаванню здароўя ва ўмовах школы можа садзейнічаць дасягненню адукацыйных, сацыяльных і кадравых мэт, а таксама аказваць уплыў на здароўе ўсёй школьнай супольнасці.

Што ж неабходна для таго, каб эфектыўна вялася работа ў гэтым напрамку? Для гэтага неабходны шэраг фактараў: 

• пачуццё дачынення і ўцягнутасці з боку навучэнцаў, супрацоўнікаў школы і бацькоў да жыцця школы;
• агульнашкольны падыход да здароўя;
• сацыяльнае асяроддзе, якое спрыяе адкрытым і сумленным адносінам у школьнай супольнасці;
• клімат, які стварае перадумовы для добрых сацыяльных адносін паміж навучэнцамі і высокай акадэмічнай паспяховасці;
• выкарыстанне разнастайных відаў і стратэгій навучання, якія прыводзяць да розных стыляў навучання, якія прадстаўляюць тую ж самую інфармацыю праз розныя каналы (напрыклад, навучальныя праграмы, пазаўрочная дзейнасць, пазашкольныя мерапрыемствы);
• вывучэнне пытанняў здароўя ў кантэксце жыцця супольнасці навучэнцаў;
• на дасягненне канкрэтных вынікаў адвядзенне 3-4 гадоў пасля станаўлення школы, як школы, якая садзейнічае ўмацаванню здароўя і прымяненне эфектыўных прафілактычных мерапрыемстваў.  

Мэтазгодна прымяняць агульнашкольны падыход да ўмацавання здароўя. Агульнашкольны падыход - гэта сістэматычны падыход, арыентаваны на канкрэтныя дзеянні і ўцягвае ўсю школьную супольнасць, для дасягнення пазітыўных вынікаў у сферах здароўя і адукацыі.

Агульнашкольны падыход да садзейнічання ўмацаванню здароўя можна падзяліць на наступныя шэсць кампанентаў: 

• Стратэгія школы ў адносінах да захавання і ўмацавання здароўя - выразна адлюстравана ў афіцыйных дакументах школы або прасочваецца ў практычнай дзейнасці, якая садзейнічае захаванню і ўмацаванню здароўя і дабрабыту. Стратэгія з'яўляецца часткай школьнага плана.
• Школьнае навакольнае асяроддзе ўключае стан школьных будынкаў, пляцовак і школьнага двара.
• Школьнае сацыяльнае асяроддзе - вызначаецца якасцю ўзаемаадносін школьных працаўнікоў і навучэнцаў, як паміж сабой, так і сябар з сябрам. На атмасферу ў школе ўплываюць таксама ўзаемаадносіны з бацькамі і мясцовымі жыхарамі.
• Навучанне навыкам і ўменням у адносінах да здароўя (ЗЛЖ) 

пры дапамозе навучальных праграм або мерапрыемстваў навучэнцы набываюць веды і авалодваюць навыкамі, якія дазваляюць навучэнцам набываць уменні, фарміраваць устаноўку і матывацыю на захаванне здароўя, рабіць выбар на карысць ЗЛЖ і дабрабыту, а таксама павышаць акадэмічную паспяховасць. 

• Сувязі з грамадскасцю - гэта ўзаемаадносіны паміж школай і сем'ямі навучэнцаў, а таксама школамі і грамадскімі аб'яднаннямі, асобнымі асобамі. Кансультаванне і супрацоўніцтва з зацікаўленымі асобамі павышае эфектыўнасць работы школы, аказвае падтрымку вучням і школьным работнікам у іх дзейнасці.
• Службы аховы здароўя, адказныя за захаванне і ўмацаванне здароўя навучэнцаў шляхам прадастаўлення лячэбна-прафілактычных паслуг і суправаджэнне школьнікаў (уключаючы дзяцей з асаблівымі патрэбамі). 

Шэсць кампанентаў садзейнічаюць адначасова як паляпшэнню здароўя, так і павышэнню ўзроўню дабрабыту, яны ўзмацняюць адзін аднаго і будуць садзейнічаць большай эфектыўнасці дзеянняў у захаванні і ўмацаванні здароўя.

Школа садзейнічае ўмацаванню здароўя, аказвае станоўчы ўплыў на здароўе і ўзровень адукацыі навучэнцаў, на функцыянаванне і імідж школы. 

Праект "Школа - тэрыторыя здароўя" рэалізуецца ў рамках Дзяржаўнай праграмы "Здароўе народа і дэмаграфічная бяспека Рэспублікі Беларусь" і прадугледжвае стварэнне адзінай прафілактычнай прасторы (як ва ўстанове адукацыі, так і ў хатніх умовах). Ва ўстанове адукацыі праект будзе рэалізаваны праз сумесную дзейнасць педагагічных работнікаў, навучэнцаў і бацькоў, а таксама іншых зацікаўленых арганізацый у захаванні і ўмацаванні здароўя дзяцей. 

Мэта праекта: Фарміраванне ў вучняў установак і матывацыі на захаванне і ўмацаванне здароўя, бяспекі жыццядзейнасці. 

Для дасягнення названай мэты вырашаюцца наступныя задачы:

1. Стварэнне сістэмы матывацыі педагагічнага калектыва на захаванне і ўмацаванне здароўя;
2. Распрацоўка і апрабацыя здароўезберагальнай мадэлі адукацыі праз прымяненне здароўезберагальных тэхналогій, аптымальную арганізацыю рэжыму работы школы, адукацыйную дзейнасць па фарміраванні навыкаў здаровага ладу жыцця;
3. Укараненне сучасных метадаў маніторынгу здароўя;
4. Распрацоўка і ўкараненне сістэмы аздараўленчых, прафілактычных і карэкцыйных мерапрыемстваў;
5. Арганізацыя рацыянальнага харчавання;
6. Развіццё матэрыяльна-тэхнічнай базы з мэтай фарміравання ўстановак у сферы здаровага ладу жыцця ў вучняў.

2. АСНОЎНЫЯ НАПРАМКІ ПРАЕКТУ

1. Арганізацыя здароўезберагальнага адукацыйнага працэсу::

• абнаўленне і папаўненне нарматыўна-прававой базы школы;
• забеспячэнне захавання санітарна-гігіенічных норм пры арганізацыі адукацыйнага працэсу, норм па ахове працы і тэхніцы бяспекі;
• нармалізацыя вучэбнай нагрузкі, стварэнне камфортных умоў на ўроках, выяўленне цяжкасцей, іх аналіз і пошук шляхоў пераадолення;
• арганізацыя рацыянальнай сістэмы харчавання навучэнцаў;
• забеспячэнне аптымальнага рэжыму рухальнай актыўнасці навучэнцаў;
• стварэнне банка даных па захворванні навучэнцаў;
• аналіз эфектыўнасці прафілактычных і аздараўленчых мерапрыемстваў

2. Инструктивно-методическая работа с обучающимися, их родителями и учителями:

• изучение опыта работы по применению здоровьесберегающих технологий, проведение семинаров, конференций;
• организация родительского всеобуча;
• проведение инструктажей по технике безопасности, охране труда, противопожарной безопасности.

3. Учебно-воспитательная работа:

• использование на уроках и во внеурочной деятельности здоровьесберегающих технологий;
• разработка валеологической тематики классных часов;
• организация работы спортивных секций;
• организация работы факультативов по ЗОЖ .

4. Создание здорового воспитательного пространства:

• осуществление комплексной психолого-педагогической диагностики развития детей для определения причин возникновения проблем в обучении, общении, поведении;
• диагностика психологического климата в классном коллективе;
• профилактика социально-психологической дезадаптации;
• оказание индивидуальной педагогической, психологической и социальной помощи детям «группы риска» и их родителям;
• социальный патронаж неблагополучных семей;
• организация и проведение мероприятий по профилактике курения, алкоголизма, наркомании.

5. Оздоровительно-профилактическая работа

• профилактика и коррекция здоровья;
• проведение в школе праздников и вечеров здоровья;
• проведение дней здоровья;
• проведение спортивно-массовых мероприятий;
• профилактические мероприятия в период каникул;
• разработка мероприятий, способствующих формированию потребности следить за своим здоровьем.

3. Пашпарт праекта

4. ЭТАПЫ РЕАЛИЗАЦИИ ПРОЕКТА

Первый этап: Подготовительный (2019-2020)

     На первом этапе осуществляется анализ текущего состояния и планирование дальнейшей работы образовательного учреждения по данному направлению. Основными объектами анализа являются: учебная нагрузка, качество физкультурно-оздоровительной работы и деятельности по профилактике вредных привычек, содержание и формы просветительской работы образовательного учреждения с учащимися и родителями (законными представителями). Оценка организации режима дня и питания школьников, уровня сформированности у учащихся основных навыков гигиены, рационального питания проводится по результатам анкетного опроса. Предлагаемые анкеты составлены с учетом возрастных, физиологических  и психологических особенностей. По итогам анализа качества и эффективности деятельности специалистов образовательного учреждения по формированию у школьников культуры здорового и безопасного образа жизни, выделяются наиболее проблемные аспекты. Систематизация полученных в ходе анализа данных позволяет разработать приоритетные направления дальнейшей деятельности по здоровьесбережению учащихся с учётом результатов проведённого анализа, а также возрастных особенностей школьников.

Второй этап: Практический (2020-2024). Реализация проекта «Школа – территория здоровья».

       Второй этап – это непосредственно работа с администрацией и педагогическим коллективом учебного заведения, с учащимися и их родителями (законными представителями) по формированию и повышению культуры здорового и безопасного образа жизни.

         Работа с учащимися включает в себя следующие формы и направления: организация лекций, бесед, консультаций по вопросам сохранения и укрепления здоровья, профилактики вредных привычек; проведение дней здоровья, конкурсов, праздников и других активных мероприятий.

       Просветительская и методическая работа с педагогическим коллективом направлена на повышение квалификации работников образовательного учреждения по проблемам охраны и укрепления здоровья детей и включает 3 основных направления: информационно – просветительскую работу с педагогическим коллективом, психолого – педагогические семинары и методическое обеспечение деятельности педагогов.

       Просветительская деятельность с родителями (законными представителями) направлена на повышение уровня знаний родителей (законных представителей) по проблемам сохранения и укрепления здоровья детей. Реализация данной деятельности предполагает: проведение тематических лекций, семинаров, дискуссий; изучение педагогами, специалистами и родителями (законными представителями) необходимой научно-методической литературы; привлечение педагогов и родителей (законных представителей) к совместной работе по проведению оздоровительных и культурно-массовых мероприятий, спортивных соревнований для учащихся.

Третий этап: Обобщение и оценка результатов деятельности (2024-2025).

     Третий, завершающий этап, предусматривает подведение итогов и оценку эффективности программы.

       Необходимо учитывать возрастные особенности учащихся младших, средних и старших классов и ориентироваться на формирование ценности здоровья и здорового образа жизни учащихся путем организации их активной самостоятельной деятельности по усвоению культуры здорового образа жизни. Такой подход способствует активной и успешной социализации ребёнка в школе, развивает способность понимать своё состояние, знать способы и варианты рациональной организации режима дня и двигательной активности, питания, правил личной гигиены. Важным аспектом реализации проекта является комплексный подход к решению проблемы, что предполагает работу не только с учащимися, но и с их родителями (законными представителями) и педагогическим коллективом.

ПЛАН РЕАЛИЗАЦИИ

межведомственного информационного проекта

«ШКОЛА – ТЕРРИТОРИЯ ЗДОРОВЬЯ» на 2025/2026 учебный год

Формы предоставления результатов:

- отчеты рабочей группы (промежуточный, итоговый).

- Программы, методические рекомендации по формированию ЗОЖ

- Фото- и видеоотчеты о проведенных мероприятиях.

- Специальная страница на сайте школы.

1. Анкета «Отношение обучающихся к здоровому образу жизни»

https://forms.gle/6gzhXkTtE8RXpPiy9

2. Анкета «Будем здоровы!» (автор Шишковец М. А.)

https://forms.gle/6v99sunbVhmNJRbh8

3. Анкета по изучению устойчивой мотивации учащихся к сохранению здоровья

https://forms.gle/s4wHLP7rWMoegfoV6

отчет по школе здоровья Хидры - 1 квартал

отчет по школе здоровья Хидры - 2 квартал

отчет по школе здоровья Хидры - 3 квартал